Covid-19 Salgınının İş Kazası Yönünden Değerlendirilmesi

İş Hukuku - Av. Arb. Ahmet ÖNEN

Covid-19 Salgınının İş Kazası Yönünden Değerlendirilmesi

         Tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan yeni tip koronavirüs olarak da bilinen Covid-19 bulaşıcı bir hastalık olup; Dünya Sağlık Örgütü tarafından salgın hastalık olarak kabul edilmiştir. Hastalığın çok kolay ve kısa sürede bulaşma özelliği nedeniyle, işyerinde çalışanlar açısından da hastalığa yakalanma ihtimali oldukça yüksektir.

Bu nedenlerle; işyerinde çalışma faaliyetlerini devam ettirmekte olan bir işçi açısından Covid-19’ un iş kazası olarak nitelendirilip, bu doğrultuda bildirim yapılıp yapılmaması gerektiği akla gelmektedir;

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ nun 13’ nci maddesinde yer alan tanımda;

a)      Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)  Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)   Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.’’ şeklinde tanımlanmıştır.

Yargıtay İçtihat Açısından Değerlendirme

Yargıtay 21. HD. 2018/5018 Esas ve 2019/2931  Karar Sayılı İlamında;

Ukrayna’ ya sefer yapan bir tır şoförünün yakınları, sefer esnasında domuz gribine ( H1N1 ) yakalandığı iddiası ile dava açmış, hastalığın kuluçka süresi, bulaşıcı olma özelliği dikkate alınarak, anılan olay iş kazası olarak kabul edilmiştir.

Her iki hastalığın, bulaşıcı olma ve kuluçka süresine ilişkin özelliklerinin benzer nitelikte olması nedeniyle Covid-19’ a yakalanan birisinin dava açması halinde iş kazası olarak kabul edilmesi ihtimali yüksektir.

İş kazası bildirimleri işveren veya sigortalı tarafından SGK’ ya yapılmakta, SGK tarafından yapılan değerlendirme neticesinde olayın iş kazası olup olmadığına karar verilmektedir.  SGK tarafından iş kazası kabul edilmemesi halinde, sigortalı veya hak sahibi tarafından dava konusu edilmekte ve mahkeme kararı ile iş kazası olarak kabul edilebilmektedir.

Nitekim önceki uygulamalarda sigortalının işyerinde olduğu esnada kalp krizi, beyin kanaması, intihar gibi olaylar SGK tarafından iş kazası olarak değerlendirilmemiş ancak Yargıtay uygulamaları ile iş kazası olarak kabul edildiğinden artık kurum tarafından da ilk tahkikat aşamasında iş kazası olarak kabul görmüştür.

İş kazasının 3 iş günü içerisinde SGK’ ya bildirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre 4.688-TL ile 14.064-TL arasında bir idari para cezası uygulanmaktadır.

Ayrıca, iş kazasının süresinde bildirilmemesi halinde bildirim tarihine kadar geçecek olan sürede, sigortalıya ödenen geçici iş görmezlik ödenekleri, SGK tarafından işverenden talep edilmektedir.

Tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde;

Faaliyette olan bir işyerinde, çalışma esnasında Covid-19’ a yakalanan bir sigortalının iş kazası olarak kabul edilmesi durumunda idari para cezası ve geçici iş görmezlik ödeneği yönünden bir rücu ile karşılaşmamak adına, durumun SGK’ ya iş kazası olarak bildirilmesi,

Hastalığa nasıl, ne zaman, nerede yakalandığının tespiti tam olarak mümkün olmadığından, iş kazası formu doldururken bu durumların açıkça vurgulanması, olası bir iş kazası olarak kabul edilmesi halinde bildirim yükümlülüğünü yerine getirmek adına bildirimde bulunulduğunun belirtilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

            -Detaylı bilgi ve kaynakça için lütfen iletişime geçiniz, herhangi bir hak kaybı yaşamamak için yaşadığınız hukuki sorunlarda avukatınıza danışınız.

Av. Arb. Ahmet ÖNEN